het bedrijf
‘Het is tijd dat ik vertrek’
Willem Smit geeft het stokje door
Het familiebedrijf Smit Tegels in Groningen werkt snel en stipt met een gezond team van 50 medewerkers, een goed ingerichte showroom en een juiste taakverdeling. De kennis in tegels verwerken levert een vaste klantenkring op, maar het zijn vooral de herstelwerkzaamheden in aardbevingsgebieden die de omzet van het bedrijf garanderen.
Door Renée de Haan
Vader Willem, echtgenote Herma en de beide zoons Raymond en Kevin geven samen een aansprekend beeld van hun inzet, de problematiek en toekomstverwachtingen binnen de tegelbranche. Willem blijkt een ware pater familias, met uitgesproken wensen en eisen, zowel naar zijn zoons toe als bij het overige personeel. Hij geeft dat ruiterlijk toe en vertelt met graagte hoe het bedrijf ontstaan is.
Eigenzinnig
Als tegelzetter kwam al gauw mijn eigenzinnige karakter naar voren. Ik wilde alles op mijn manier doen en dus werd ik in 1987 eigen baas. We waren in 1978 getrouwd, met later twee zoons op komst, maar de uitdaging hield me niet thuis. Ik maakte lange dagen om een klus af te maken en ik werd altijd gesteund door Herma. Zij is de dochter van een bakker en heeft vanaf klein kind in de zaak van haar ouders gewerkt, van ‘s morgens 5 tot ‘s avonds laat. Dus dit was gesneden koek voor haar. De steun van de partner is essentieel voor elk familiebedrijf.
Rigoureus
Willem tegelde overal en deinsde nooit terug voor uitdagingen. Al snel bleek dat de verdienste in de handel zat en moest er een showroom komen waar klanten hun favoriete keuze zouden vinden. Dat werd rigoureus aangepakt. Groothandelaren werden ontvangen, de hand geschud, maar Willem ging alles zelf direct van de fabriek halen. Bij het Nederlandse Mosa was dat een logische stap en Smit onderhoudt met Mosa nog altijd heel nauwe banden. De kleurtjes uit de jaren ’70 voor een speciaal project staan als een herinnering in de huidige toonzaal. Net als een oorkonde met een 9,4 omdat één stemmer probeerde stemming te maken tegen hem, zo meldt hij terzijde.
Eenvoudig kastje
Ik ben begonnen met een eenvoudig kastje van Sphinx en werd direct lid van de TGA, de Tegelassociatie voor de inkoop. Ik zag dat de tegelzetter altijd op de laatste plaats kwam in het verdienmodel. Leveranciers en groothandel aten de kaas van het brood af. Daar ben ik tegenin gegaan, soms ook door een beetje te bluffen, maar altijd met keihard werken. Ik sta aan de kant van de verwerker, want dat ben ik. Moeten ze morgen in Maastricht de tegels hebben, dan gaan we vannacht laden en rijden. Daar hebben we al die vrachtwagens voor aangeschaft. De verwerker krijgt een broodje en kan direct beginnen.
Eigen lijm
Ontzorgen en verdienen gaan hand in hand bij het introduceren van een eigen lijm, de TS87 pasta / poederlijm . Waar voorheen lijmen van diverse andere merken werden gebruikt voor reguliere formaten wandtegels zoals 30 x 60 cm krijgt nu het eigen label de voorkeur, stelt Willem.
Bovendien zijn we onafhankelijk van de groothandel. De zzp-ers willen dit, want het is nog warm in de emmer of zak. Dat werkt altijd beter dan mortel van een jaar oud. We verkopen voor ca. 500.000 euro aan lijmen per jaar.
Het wordt tijd om de twee zoons het woord te geven. Beiden hebben jarenlang tegels verwerkt. Kevin heeft daarna duidelijk de buitendienst gekozen, terwijl Raymond meer de logistiek en administratie vanuit kantoor bijhoudt. Hun vader noemt ze de doener en de denker.
Herkend
Kevin rolde eigenlijk als vanzelf door in het bedrijf waar hij altijd al een zakcentje meepikte. Hij vertelt met een lach naar zijn broer toe:
Ik word overal herkend en zit altijd langs de weg. Vaak al om een uur of zes in de ochtend, want ik ben vanaf 2007 tegelzetter geweest dus ik weet dat de jongens haast hebben. Er staat veel druk op de ketel, maar het rare is dat als ik op vakantie ben ik het ook echt mis.
DNA
Raymond valt bij: Het zit in ons DNA. Ik ben 44 en Kevin 40. We weten wat we aan elkaar hebben en hoe belangrijk het behoud van de zaak is. We hebben meegewerkt in een groeiend bedrijf en Willem heeft ons altijd stevig aangepakt. Ik was eerst de chauffeur die ook kwam kijken of het werk wel goed ging. Nu doet Kevin dat, want hij heeft 25 jaar ervaring als tegelzetter.
De knietjes
Willem haakt in: Ook Raymond weet hoe zeer de knietjes doen. Hij heeft recht van spreken als hij iemand ter verantwoording roept. Aanvankelijk zag ik de jongens niet in het bedrijf. Ik ben een heel strenge leermeester. Dat begon al bij mijn eerste werknemer. Die had één dag school per week en dat steunde ik uiteraard. Hij bleek te spijbelen! Krijg je een kans, laat je hem liggen. Ik was zo boos dat ik direct weken in salaris heb gekort.
Schip
Anekdotes te over, zoals iemand die zich om de zes weken ziek meldde en dacht dat het niet opviel. Willem haalt nog een bijzondere herinnering op. Je krijgt ook met rare zaken te maken. Zo moest iemand snel iets tegelen op een schip dat weer verder ging en hem er buitengaats uit zou zetten. Die jongen was zo zeeziek, die kwam niet aan tegelen toe. En wij moesten zien dat we hem van dat schip afkregen.
Vernieuwend
Kevin kent de verhalen en vult aan: We zijn nu vooral bezig met vernieuwend denken. De wereld is totaal veranderd. Formaten zijn veel groter geworden, dus we moeten dat opnemen in de showroom en ook weten hoe dat het beste verwerkt kan worden.
Willem zucht: Ik heb altijd vooruit gedacht en veel dingen uitgevonden. Bij voorbeeld een sponsbord: een korte bezemsteel waar je een stukje van afzaagt en een schuurblok op bevestigt. In plaats van een handsponsje om voegen schoon te wassen, rolde ik dit uit. Ik bestelde 25 sponsborden voor 1000,- gulden want dit was ideaal. Maar als je te beroerd bent om naar de auto te lopen om het goede gereedschap te gaan halen, dan heeft geen enkele vinding zin.
Jaloers
Hij vervolgt: De tijd is veranderd en de klant ook. Ik was zetter in de specie. Weet nog dat de eerste tegellijm op de markt kwam. Ik voelde beter met mijn vingers dan ik zag. Maar dat was wel echt feeling voor wat je aan het doen was. Dat deed ik goed, maar er was één zetter die veel sneller werkte en hoe jaloers kon ik daar op zijn!
Kevin memoreert dat zijn vader geen klein bedrijf wilde waar één uitvaller desastreuze gevolgen kon hebben, maar met 50 werknemers is het precies bij te houden en voldoende.
Efficiënter
Kevin: Onze handel gaat verder groeien, maar het team niet. We worden ook efficiënter. Voorheen reden we door het hele land, van Zwolle en Maastricht tot aan de Randstad. Daar betaalt het werk meer en zijn de mensen dankbaar dat je komt. Ik heb ook in Maastricht gewerkt tot diep in de nacht. Daar krijg je niemand meer voor. Hier in Groningen zijn de mensen stugger, maar heb je een andere band gekregen door de aardbevingen. We krijgen veel tegelwerk in tijdelijke huisvestingen. Die wisselwoningen blijven gerust 15 jaar staan dus denk vooral mee. De tegels daarvoor worden in Montfoort en Eemshaven geplakt bij Daiwa House als een prefab pakket.
Gloeien
Raymond: De woningbouw en zeker de wisselwoningen in Groningen zorgen voor veel goed werk. Maar als je alle kennis echt kwijt kunt in een project, gaat er iets gloeien. Een zwembad bijvoorbeeld. Ook daar moeten we rekening houden met aardbeving-gevoeligheid. Ontkoppelen is de enige juiste wijze, ook bij buitentegels. Het kost geld, maar het haalt niet bij de bedragen waar schades mee gemoeid zijn. Dat kost een vermogen.
Hectiek
Herma Smit heeft alles instemmend knikkend aangehoord en krijgt het voorlaatste woord. De moederfiguur kan vooral de rust bewaken en bewaren. Zakelijk heb ik me nergens in gemengd, maar als er stevige discussies zijn dan probeer je daarin wel te bemiddelen. Een eigen bedrijf brengt hectiek mee en daar kun je op inspelen. Ik denk dat ik een toegevoegde waarde ben.
Klanten
Willem knikt instemmend en besluit: Je geeft wat en je neemt wat. Dat geldt ook voor de klant. Als die de lat te hoog legt, moet je gaan afremmen of nee zeggen. Ook in hun belang. Bij waardevolle klanten ontstaat direct een wisselwerking. Die fijne samenwerkingen blijven altijd bij. In maart word ik 70 en dan bemoei ik me echt nergens meer mee. Nou ja, wel met de showroominrichting misschien. En als er ergens iets ligt dat opgeborgen moet worden, dan doe ik dat automatisch. De eerste indruk is doorslaggevend. Dus schoon en opgeruimd, daar begint en eindigt elk werk mee.
■
Uiteraard sta ik altijd open voor advies. Ik heb er nu alle vertrouwen in dat mijn zoons op dezelfde voet verder gaan. Na 53 jaar is het tijd dat ik vertrek.
U bevindt zich hier:
HOME Een greep uit onze artikelen Artikelen uit 2025 Artikelen uit 2025 - nr. 4 Willem Smit geeft het stokje door